چرا ساختار سایت هر کسب‌وکار باید متناسب با همان کسب‌وکار باشد؟
ساختار یک سایت حرفه‌ای نباید صرفاً با کپی‌کردن ساختار سایت‌های دیگر یا استفاده از یک الگوی ثابت برای همه کسب‌وکارها تعیین شود. هر کسب‌وکار اهداف، مخاطبان، خدمات، محصولات و فرآیندهای متفاوتی دارد و به همین دلیل ساختار سایت باید متناسب با نیازهای همان کسب‌وکار طراحی شود.
برای مثال، ساختار موردنیاز یک شرکت خدماتی با یک فروشگاه اینترنتی، سایت شخصی یا یک مجموعه آموزشی یکسان نیست.
ممکن است یک فروشگاه اینترنتی به دسته‌بندی‌های متعدد، فیلتر محصولات و مسیر خرید نیاز داشته باشد، در حالی که یک کسب‌وکار خدماتی بیشتر به معرفی خدمات، نمونه‌کارها و ایجاد مسیر مناسب برای دریافت درخواست مشتری نیاز دارد.
بنابراین قبل از مشخص کردن صفحات و بخش‌های سایت، باید ابتدا شناخت مناسبی از کسب‌وکار و اهداف آن به دست آورد.
چرا استفاده از یک ساختار ثابت برای همه سایت‌ها مناسب نیست؟
گاهی تصور می‌شود همه سایت‌ها باید مجموعه مشخصی از صفحات و بخش‌ها را داشته باشند.
برای مثال:
* صفحه اصلی
* درباره ما
* خدمات
* وبلاگ
* تماس با ما
این صفحات در بسیاری از سایت‌ها کاربرد دارند، اما وجود آن‌ها به‌تنهایی به معنی مناسب بودن ساختار سایت نیست.
سؤال مهم‌تر این است که:
کاربر این کسب‌وکار چه اطلاعاتی نیاز دارد و برای رسیدن به هدف خود باید چه مسیری را طی کند؟
ممکن است یک سایت به صفحه نمونه‌کارهای بسیار مهم و گسترده نیاز داشته باشد، اما برای کسب‌وکاری دیگر این صفحه اهمیت زیادی نداشته باشد.
یا یک کسب‌وکار ممکن است به بخش رزرو آنلاین نیاز داشته باشد، در حالی که کسب‌وکار دیگر هیچ استفاده‌ای از چنین قابلیتی نداشته باشد.
به همین دلیل، ساختار سایت باید بر اساس نیاز واقعی تعیین شود، نه صرفاً بر اساس یک الگوی تکراری.
نوع کسب‌وکار چگونه بر ساختار سایت تأثیر می‌گذارد؟
نوع فعالیت کسب‌وکار یکی از مهم‌ترین عوامل در تعیین ساختار سایت است.
سایت خدماتی
در یک سایت خدماتی، کاربران معمولاً می‌خواهند بدانند:
* چه خدماتی ارائه می‌شود؟
* هر خدمت شامل چه مواردی است؟
* نمونه‌کارها چیست؟
* چگونه می‌توان درخواست یا مشاوره دریافت کرد؟
بنابراین ممکن است ساختار سایت شامل صفحات زیر باشد:
* صفحه اصلی
* خدمات
* جزئیات هر خدمت
* نمونه‌کارها
* درباره کسب‌وکار
* مقالات
* تماس
سایت فروشگاهی
در یک فروشگاه اینترنتی، مسیر کاربران معمولاً متفاوت است.
کاربر ممکن است بخواهد:
* دسته‌بندی محصولات را مشاهده کند.
* محصول موردنظر را پیدا کند.
* مشخصات محصول را بررسی کند.
* محصولات مختلف را مقایسه کند.
* خرید خود را انجام دهد.
بنابراین بخش‌هایی مانند دسته‌بندی محصولات، صفحات محصول، سبد خرید و فرآیند پرداخت اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
سایت شخصی
یک سایت شخصی ممکن است با هدف معرفی تخصص، رزومه یا نمونه‌کارها ایجاد شود.
در این نوع سایت ممکن است بخش‌های زیر اهمیت بیشتری داشته باشند:
* معرفی فرد
* مهارت‌ها
* سوابق کاری
* پروژه‌ها
* نمونه‌کارها
* راه‌های ارتباطی
همان‌طور که مشخص است، نیازهای این سایت با یک فروشگاه اینترنتی تفاوت زیادی دارد.
هدف سایت در تعیین ساختار چه نقشی دارد؟
قبل از طراحی ساختار، باید مشخص شود سایت قرار است چه هدفی را دنبال کند.
برای مثال، هدف یک سایت می‌تواند:
* جذب مشتری جدید باشد.
* فروش محصول باشد.
* معرفی خدمات باشد.
* ارائه اطلاعات آموزشی باشد.
* نمایش نمونه‌کارها باشد.
* ایجاد اعتبار برای یک برند باشد.
هر هدف می‌تواند بر اولویت صفحات و بخش‌های سایت تأثیر بگذارد.
در مقاله هدف سایت چیست و چگونه باید آن را تعیین کرد؟ درباره اهمیت مشخص کردن هدف سایت صحبت کردیم.
اگر هدف سایت مشخص نباشد، ممکن است صفحات و بخش‌های مختلف بدون اولویت و برنامه مشخص ایجاد شوند.
مخاطب هدف چرا در ساختار سایت اهمیت دارد؟
ساختار سایت فقط برای صاحب کسب‌وکار طراحی نمی‌شود؛ کاربران نیز باید بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند.
به همین دلیل، شناخت مخاطب هدف اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، مخاطبان یک سایت تخصصی ممکن است اطلاعات فنی بیشتری داشته باشند و نیازهای متفاوتی نسبت به کاربران عمومی داشته باشند.
همچنین سن، سطح آشنایی با فناوری، نوع نیاز و هدف کاربران می‌تواند بر نحوه ارائه اطلاعات تأثیر بگذارد.
در مقاله مخاطب هدف سایت را چگونه باید شناخت؟ درباره روش شناخت کاربران و نیازهای آن‌ها صحبت کردیم.
شناخت مخاطب کمک می‌کند اطلاعات در سطح مناسب و با ساختاری قابل درک ارائه شوند.
ساختار صفحات چگونه باید تعیین شود؟
پس از شناخت کسب‌وکار، هدف سایت و مخاطبان، می‌توان درباره صفحات موردنیاز تصمیم گرفت.
برای مثال، ابتدا می‌توان مشخص کرد:
* چه اطلاعاتی باید در سایت وجود داشته باشد؟
* کاربران به چه صفحاتی نیاز دارند؟
* کدام صفحات اهمیت بیشتری دارند؟
* ارتباط صفحات با یکدیگر چگونه است؟
این موضوع در مقاله ساختار صفحات سایت چگونه تعیین می‌شود؟ به‌صورت کامل‌تر بررسی شده است.
هدف این نیست که تعداد زیادی صفحه ایجاد شود.
هدف این است که صفحات موردنیاز کسب‌وکار به‌صورت منطقی سازمان‌دهی شوند.
مسیر حرکت کاربر باید متناسب با کسب‌وکار باشد
ساختار سایت و مسیر حرکت کاربر ارتباط مستقیمی با یکدیگر دارند.
برای مثال، مسیر کاربر در یک سایت خدماتی ممکن است چنین باشد:
ورود به سایت ← آشنایی با خدمات ← مشاهده نمونه‌کار ← تماس یا ثبت درخواست
اما در یک فروشگاه اینترنتی:
ورود ← مشاهده دسته‌بندی ← انتخاب محصول ← افزودن به سبد خرید ← پرداخت
بنابراین نمی‌توان یک مسیر ثابت برای همه کسب‌وکارها تعریف کرد.
در مقاله مسیر حرکت کاربر در سایت چیست؟ درباره نحوه حرکت کاربران میان صفحات و اهمیت طراحی مسیرهای منطقی صحبت کردیم.
هر کسب‌وکار باید مسیرهای اصلی کاربران خود را بر اساس هدف سایت و نوع خدمات یا محصولات مشخص کند.
چرا کپی‌کردن ساختار سایت رقبا همیشه انتخاب مناسبی نیست؟
بررسی سایت رقبا می‌تواند اطلاعات مفیدی در اختیار کسب‌وکار قرار دهد، اما کپی مستقیم ساختار آن‌ها همیشه بهترین انتخاب نیست.
ممکن است یک رقیب:
* خدمات متفاوتی ارائه دهد.
* مخاطبان متفاوتی داشته باشد.
* مدل کسب‌وکار دیگری داشته باشد.
* امکانات بیشتری نیاز داشته باشد.
* ساختار سایت خود را بر اساس شرایط خاصی طراحی کرده باشد.
بنابراین بررسی رقبا می‌تواند برای شناخت بازار مفید باشد، اما ساختار نهایی باید بر اساس نیازهای کسب‌وکار خودتان تعیین شود.
بهتر است از بررسی رقبا برای پیدا کردن ایده‌ها و شناخت انتظارات کاربران استفاده شود، نه برای تکرار کامل صفحات و ساختار آن‌ها.
محتوا چه تأثیری بر ساختار سایت دارد؟
محتوای موردنیاز کسب‌وکار یکی دیگر از عوامل مهم در تعیین ساختار سایت است.
برای مثال، اگر یک کسب‌وکار قصد دارد به‌صورت مستمر مقالات آموزشی منتشر کند، باید ساختار مناسبی برای بخش مقالات و دسته‌بندی محتوا در نظر گرفته شود.
اما اگر سایت فقط برای معرفی محدود خدمات طراحی شده است، ممکن است به یک ساختار محتوایی گسترده نیاز نداشته باشد.
قبل از طراحی، بهتر است مشخص شود:
* چه نوع محتواهایی تولید خواهد شد؟
* چه صفحاتی برای محتوا لازم است؟
* محتوا چگونه دسته‌بندی می‌شود؟
* کاربران چگونه به مطالب مرتبط دسترسی پیدا می‌کنند؟
در مقاله [محتوای موردنیاز سایت را قبل از طراحی چگونه مشخص کنیم؟]
[لینک داخلی پس از انتشار مقاله]
این موضوع را با جزئیات بیشتری بررسی خواهیم کرد.
ساختار سایت باید امکان رشد کسب‌وکار را نیز در نظر بگیرد
ساختار سایت نباید فقط برای شرایط امروز کسب‌وکار طراحی شود.
ممکن است کسب‌وکار در آینده:
* خدمات جدیدی اضافه کند.
* محصولات بیشتری ارائه دهد.
* بازار جدیدی را هدف قرار دهد.
* بخش آموزشی ایجاد کند.
* امکانات جدیدی به سایت اضافه کند.
به همین دلیل، ساختار اولیه بهتر است تا حد امکان امکان توسعه منطقی را داشته باشد.
البته این موضوع به معنی اضافه کردن صفحات و امکانات غیرضروری از ابتدا نیست.
ساختار باید برای نیازهای فعلی مناسب باشد و در عین حال توسعه آینده را غیرممکن نکند.
UX چه ارتباطی با ساختار متناسب سایت دارد؟
ساختاری که با نیازهای واقعی کسب‌وکار و کاربران هماهنگ باشد، می‌تواند به بهبود تجربه کاربر کمک کند.
برای مثال، اگر اطلاعات مهم در جای مناسب قرار داشته باشند و کاربران بتوانند به‌راحتی مسیر خود را پیدا کنند، استفاده از سایت ساده‌تر خواهد بود.
در مقاله UX چیست و چه نقشی در طراحی سایت دارد؟ درباره مفهوم تجربه کاربر و عوامل مؤثر بر آن صحبت کردیم.
ساختار سایت یکی از پایه‌های مهم UX است، زیرا مشخص می‌کند اطلاعات و صفحات چگونه سازمان‌دهی شوند.
یک ساختار مناسب چگونه شکل می‌گیرد؟
برای طراحی ساختار مناسب، می‌توان این مراحل را در نظر گرفت:
۱. شناخت کسب‌وکار
ابتدا باید مشخص شود کسب‌وکار چه کاری انجام می‌دهد، چه خدمات یا محصولاتی دارد و چه اهدافی را دنبال می‌کند.
۲. مشخص کردن هدف سایت
باید مشخص شود سایت قرار است چه نقشی برای کسب‌وکار داشته باشد.
۳. شناخت مخاطبان
شناخت کاربران کمک می‌کند اطلاعات و مسیرها متناسب با نیاز آن‌ها طراحی شوند.
۴. مشخص کردن صفحات موردنیاز
بر اساس اطلاعات قبلی، می‌توان صفحات و بخش‌های ضروری را تعیین کرد.
۵. تعیین ارتباط صفحات
باید مشخص شود کاربران چگونه میان صفحات مختلف حرکت می‌کنند.
۶. بررسی و بهبود
پس از راه‌اندازی سایت، می‌توان عملکرد ساختار را بررسی و در صورت نیاز آن را بهبود داد.
آیا سایت کوچک نیز به ساختار اختصاصی نیاز دارد؟
بله، اما اختصاصی بودن ساختار به معنی پیچیده بودن آن نیست.
یک سایت کوچک ممکن است فقط به چند صفحه نیاز داشته باشد.
برای مثال:
* صفحه اصلی
* معرفی خدمات
* درباره ما
* تماس
اما همین صفحات نیز باید بر اساس نیاز واقعی کسب‌وکار و کاربران طراحی شوند.
بنابراین اختصاصی بودن ساختار به معنی تعداد زیاد صفحات یا امکانات پیچیده نیست.
بلکه به معنی انتخاب آگاهانه بخش‌هایی است که واقعاً برای کسب‌وکار ضروری هستند.
اشتباه رایج: اضافه کردن بخش‌های غیرضروری
گاهی سایت‌ها شامل بخش‌هایی هستند که هیچ نقش مشخصی ندارند.
برای مثال، ممکن است بخشی فقط به این دلیل ایجاد شود که در سایت دیگری وجود داشته است.
هر بخش جدید می‌تواند:
* نیاز به طراحی داشته باشد.
* نیاز به محتوا داشته باشد.
* نیاز به نگهداری داشته باشد.
* مسیر سایت را پیچیده‌تر کند.
به همین دلیل، بهتر است قبل از اضافه کردن هر صفحه یا قابلیت این سؤال مطرح شود:
این بخش چه ارزشی برای کاربر یا کسب‌وکار ایجاد می‌کند؟
اگر پاسخ مشخصی وجود نداشته باشد، شاید ایجاد آن ضروری نباشد.
منابع معتبر چگونه می‌توانند در برنامه‌ریزی ساختار کمک کنند؟
در طراحی ساختار و تجربه کاربر، مطالعه اصول دسترسی‌پذیری و طراحی کاربرمحور نیز می‌تواند مفید باشد.
راهنمای Web.dev درباره طراحی و تجربه کاربر
این منابع می‌توانند به درک بهتر اصول طراحی وب و نحوه ایجاد تجربه مناسب برای کاربران کمک کنند.
جمع‌بندی
ساختار سایت هر کسب‌وکار باید متناسب با همان کسب‌وکار باشد، زیرا اهداف، مخاطبان، خدمات، محصولات و مسیرهای کاربران در همه کسب‌وکارها یکسان نیستند.
یک فروشگاه اینترنتی به ساختاری متفاوت از یک سایت خدماتی نیاز دارد و سایت شخصی نیز ممکن است صفحات و اولویت‌های کاملاً متفاوتی داشته باشد.
برای تعیین ساختار مناسب، باید ابتدا کسب‌وکار، هدف سایت، مخاطب هدف، محتوای موردنیاز و مسیر حرکت کاربران بررسی شود.
ساختار حرفه‌ای لزوماً به معنی داشتن صفحات و امکانات زیاد نیست. مهم این است که بخش‌های ضروری در جای مناسب قرار بگیرند و کاربران بتوانند بدون سردرگمی به اطلاعات و اقدامات موردنیاز خود دسترسی پیدا کنند.
