ساختار صفحات سایت مشخص می‌کند یک وب‌سایت چه صفحاتی دارد، اطلاعات چگونه میان آن‌ها تقسیم می‌شود و کاربران از چه مسیری به بخش‌های مختلف دسترسی پیدا می‌کنند.

بعضی کسب‌وکارها هنگام شروع طراحی سایت، ابتدا به ظاهر صفحه اصلی یا انتخاب رنگ و تصاویر فکر می‌کنند؛ اما قبل از شروع طراحی ظاهری، بهتر است ساختار کلی صفحات مشخص شود.

ساختار مناسب برای همه سایت‌ها یکسان نیست. تعداد صفحات، نوع صفحات و ارتباط میان آن‌ها باید بر اساس هدف سایت، نوع کسب‌وکار، نیاز مخاطبان و محتوای موردنیاز تعیین شوند.

به همین دلیل، پیش از طراحی سایت باید مشخص شود که کاربر برای رسیدن به اطلاعات یا اقدام موردنظر خود به چه صفحاتی نیاز دارد و این صفحات چگونه با یکدیگر ارتباط دارند.

ساختار صفحات سایت چیست؟

ساختار صفحات سایت یعنی مشخص کردن بخش‌ها و صفحاتی که یک وب‌سایت برای فعالیت خود به آن‌ها نیاز دارد.

برای مثال، ساختار یک سایت شرکتی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

* صفحه اصلی
* درباره ما
* خدمات
* نمونه‌کارها
* مقالات
* تماس با ما

اما یک فروشگاه اینترنتی معمولاً به صفحات و بخش‌های دیگری نیز نیاز دارد، مانند:

* دسته‌بندی محصولات
* صفحه محصول
* سبد خرید
* تسویه‌حساب
* حساب کاربری

بنابراین نمی‌توان یک ساختار ثابت را برای تمام سایت‌ها مناسب دانست.

هر سایت باید بر اساس نیاز واقعی خود، ساختار مناسب‌تری داشته باشد.

اولین عامل: هدف سایت

یکی از مهم‌ترین عوامل در تعیین ساختار صفحات سایت، هدف اصلی آن است.

اگر هدف سایت معرفی خدمات باشد، صفحات خدمات و اطلاعات مربوط به کسب‌وکار اهمیت زیادی خواهند داشت.

اما اگر هدف اصلی فروش آنلاین باشد، ساختار سایت باید امکان مشاهده، بررسی و خرید محصولات را فراهم کند.

برای مثال، یک سایت نمونه‌کار ممکن است تمرکز بیشتری بر نمایش پروژه‌های انجام‌شده داشته باشد، در حالی که یک سایت آموزشی ممکن است ساختار متفاوتی برای دسته‌بندی مطالب و دسترسی به محتوا داشته باشد.

در مقاله هدف سایت چیست و چگونه باید آن را تعیین کرد؟ بررسی کردیم که هدف سایت چگونه می‌تواند مسیر کلی تصمیم‌گیری برای یک پروژه را مشخص کند.

قبل از مشخص کردن صفحات، بهتر است ابتدا بدانیم سایت قرار است چه نقشی برای کسب‌وکار داشته باشد.

دومین عامل: نیاز مخاطب هدف

بعد از مشخص شدن هدف سایت، باید بررسی شود مخاطبان برای رسیدن به هدف خود به چه اطلاعاتی نیاز دارند.

برای مثال، فردی که قصد سفارش یک خدمت را دارد ممکن است بخواهد ابتدا:

* خدمات را بررسی کند.
* نمونه‌کارهای قبلی را مشاهده کند.
* درباره کسب‌وکار اطلاعاتی به دست آورد.
* شرایط همکاری را بررسی کند.
* راه ارتباطی مناسب را پیدا کند.

در چنین شرایطی، ساختار سایت باید دسترسی به این اطلاعات را ساده کند.

در مقاله (مخاطب هدف سایت را چگونه باید شناخت؟) به اهمیت شناخت نیازها و رفتار کاربران اشاره کردیم.

[لینک داخلی به مقاله «مخاطب هدف سایت را چگونه باید شناخت؟»]

شناخت مخاطب کمک می‌کند صفحات سایت فقط بر اساس تصور صاحب کسب‌وکار ایجاد نشوند.

چه صفحاتی واقعاً برای سایت لازم هستند؟

یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم هر سایت باید تمام صفحات ممکن را داشته باشد.

در حالی که تعداد زیاد صفحات لزوماً باعث حرفه‌ای‌تر شدن سایت نمی‌شود.

هر صفحه باید دلیل مشخصی برای وجود داشته باشد.

برای مثال، ممکن است یک سایت کوچک فقط به موارد زیر نیاز داشته باشد:

* صفحه اصلی
* معرفی خدمات
* درباره ما
* تماس با ما

اما یک کسب‌وکار بزرگ‌تر ممکن است به صفحات متعددی برای خدمات، پروژه‌ها، محصولات، شعب یا بخش‌های مختلف نیاز داشته باشد.

بنابراین سؤال مناسب این نیست که:

«چه صفحات دیگری می‌توانیم به سایت اضافه کنیم؟»

بلکه بهتر است پرسیده شود:

«مخاطب و کسب‌وکار برای رسیدن به هدف خود واقعاً به چه صفحاتی نیاز دارند؟»

صفحه اصلی چه نقشی در ساختار سایت دارد؟

صفحه اصلی معمولاً یکی از مهم‌ترین صفحات سایت است، اما قرار نیست تمام اطلاعات موجود در سایت را در خود جای دهد.

وظیفه صفحه اصلی می‌تواند معرفی سریع کسب‌وکار و هدایت کاربر به بخش‌های مهم باشد.

برای مثال، صفحه اصلی ممکن است شامل معرفی کوتاهی از:

* کسب‌وکار
* خدمات اصلی
* محصولات مهم
* نمونه‌کارها
* مزیت‌های کسب‌وکار
* راه ارتباطی

باشد.

سپس کاربران می‌توانند برای اطلاعات کامل‌تر وارد صفحات اختصاصی شوند.

در مقاله [صفحه اصلی سایت چه بخش‌هایی باید داشته باشد؟]

[لینک داخلی پس از انتشار]

به‌صورت دقیق‌تر بررسی خواهیم کرد که چه بخش‌هایی می‌توانند در صفحه اصلی یک سایت قرار بگیرند.

ارتباط صفحات با یکدیگر چگونه باید باشد؟

ساختار سایت فقط به ایجاد تعدادی صفحه محدود نمی‌شود.

باید مشخص باشد که صفحات چگونه به یکدیگر متصل می‌شوند.

برای مثال:

صفحه اصلی ← خدمات ← جزئیات هر خدمت ← تماس

یا:

صفحه اصلی ← نمونه‌کارها ← مشاهده یک پروژه ← درخواست همکاری

این ارتباط‌ها می‌توانند از طریق منو، دکمه‌ها و لینک‌های داخلی ایجاد شوند.

ساختار مناسب باید به کاربران کمک کند بدون سردرگمی مسیر موردنیاز خود را پیدا کنند.

در مقاله [مسیر حرکت کاربر در سایت چیست؟]

[لینک داخلی پس از انتشار]

درباره مسیرهای حرکت کاربران در صفحات سایت بیشتر صحبت خواهیم کرد.

ساختار سایت و منوی اصلی

منوی سایت یکی از مهم‌ترین ابزارهای دسترسی کاربران به صفحات است.

به همین دلیل، ساختار منو بهتر است با ساختار واقعی سایت هماهنگ باشد.

اگر تعداد زیادی صفحه بدون دسته‌بندی مناسب در منو قرار بگیرند، پیدا کردن اطلاعات می‌تواند دشوار شود.

برای مثال، ممکن است یک سایت خدمات متعددی داشته باشد. در چنین شرایطی می‌توان به جای قرار دادن همه آن‌ها در سطح اول منو، از ساختار مناسب‌تری مانند دسته‌بندی خدمات استفاده کرد.

هدف اصلی این است که کاربر بتواند در مدت کوتاهی متوجه شود:

* سایت چه بخش‌هایی دارد؟
* اطلاعات موردنیاز او کجاست؟
* چگونه باید به صفحه موردنظر برسد؟

ساختار صفحات و سلسله‌مراتب اطلاعات

همه اطلاعات سایت اهمیت یکسانی ندارند.

برخی صفحات و اطلاعات برای اکثر کاربران مهم‌تر هستند و باید دسترسی ساده‌تری داشته باشند.

برای مثال، در یک سایت خدماتی ممکن است خدمات اصلی اهمیت بیشتری نسبت به اطلاعات جزئی داشته باشند.

به همین دلیل، ساختار سایت بهتر است دارای یک سلسله‌مراتب منطقی باشد.

به‌صورت ساده می‌توان این ساختار را به شکل زیر در نظر گرفت:

صفحه اصلی

↓

بخش‌های اصلی

↓

صفحات جزئی‌تر

↓

اطلاعات تخصصی یا تکمیلی

این ساختار می‌تواند به کاربران کمک کند ابتدا تصویر کلی کسب‌وکار را ببینند و در صورت نیاز وارد جزئیات شوند.

ساختار صفحات باید با محتوای واقعی هماهنگ باشد

قبل از تعیین ساختار نهایی، بهتر است حجم و نوع محتوا نیز بررسی شود.

برای مثال، اگر یک کسب‌وکار فقط پنج پروژه دارد، ساختار بخش نمونه‌کارها ممکن است ساده باشد.

اما اگر صدها پروژه در دسته‌بندی‌های مختلف وجود داشته باشد، احتمالاً به ساختار دقیق‌تری نیاز خواهد بود.

همین موضوع درباره محصولات، خدمات و مقالات نیز صدق می‌کند.

بنابراین قبل از طراحی بهتر است مشخص شود:

* چه مقدار محتوا وجود دارد؟
* محتوا در چه دسته‌هایی قرار می‌گیرد؟
* آیا در آینده حجم محتوا افزایش پیدا می‌کند؟
* کاربران چگونه باید محتوا را پیدا کنند؟

در مقاله [محتوای موردنیاز سایت را قبل از طراحی چگونه مشخص کنیم؟]

[لینک داخلی پس از انتشار]

به ارتباط میان محتوا و ساختار سایت بیشتر خواهیم پرداخت.

آیا ساختار سایت باید برای آینده نیز در نظر گرفته شود؟

بله، اما این موضوع به معنی پیچیده کردن غیرضروری سایت از ابتدا نیست.

بهتر است ساختار سایت به شکلی طراحی شود که در صورت رشد کسب‌وکار، امکان توسعه منطقی داشته باشد.

برای مثال، ممکن است یک شرکت در ابتدا فقط سه خدمت ارائه دهد، اما در آینده خدمات جدیدی اضافه کند.

ساختار بخش خدمات باید بتواند چنین توسعه‌ای را تا حد امکان پشتیبانی کند.

با این حال، ایجاد ده‌ها صفحه و دسته‌بندی برای امکاناتی که هنوز وجود ندارند نیز معمولاً ضروری نیست.

ساختار مناسب باید میان نیاز فعلی و احتمال توسعه آینده تعادل ایجاد کند.

آیا باید از ساختار سایت رقبا استفاده کرد؟

بررسی سایت‌های فعال در یک حوزه می‌تواند برای شناخت بازار مفید باشد.

می‌توان بررسی کرد که سایت‌های دیگر:

* چه اطلاعاتی ارائه می‌دهند؟
* چه صفحاتی دارند؟
* خدمات یا محصولات را چگونه دسته‌بندی کرده‌اند؟

اما ساختار سایت نباید صرفاً از روی یک نمونه دیگر کپی شود.

هر کسب‌وکار شرایط، مخاطبان، خدمات و اهداف متفاوتی دارد.

در مقاله [چرا ساختار سایت هر کسب‌وکار باید متناسب با همان کسب‌وکار باشد؟]

[لینک داخلی پس از انتشار]

درباره اهمیت طراحی ساختار متناسب با نیاز واقعی هر کسب‌وکار بیشتر صحبت خواهیم کرد.

قبل از طراحی، ساختار سایت را چگونه مشخص کنیم؟

یکی از روش‌های ساده این است که ابتدا تمام صفحات احتمالی را فهرست کنیم.

سپس برای هر صفحه مشخص شود:

* هدف این صفحه چیست؟
* چه اطلاعاتی در آن قرار می‌گیرد؟
* چه مخاطبی به آن نیاز دارد؟
* کاربر از کجا وارد این صفحه می‌شود؟
* بعد از مشاهده آن بهتر است چه اقدامی انجام دهد؟

صفحاتی که پاسخ مشخصی برای این سؤال‌ها ندارند، ممکن است هنوز ضرورت ایجاد نداشته باشند.

این روش می‌تواند از اضافه شدن صفحات غیرضروری جلوگیری کند.

نقشه سایت چه کمکی می‌کند؟

تهیه یک نقشه ساده از ساختار صفحات می‌تواند قبل از شروع طراحی مفید باشد.

برای مثال:

صفحه اصلی
درباره ما
خدمات ( خدمت اول – خدمت دوم – خدمت سوم )
نمونه‌کارها
مقالات
تماس با ما

این نقشه لازم نیست پیچیده باشد.

هدف آن این است که ارتباط کلی میان صفحات قبل از شروع طراحی مشخص شود.

در منابع رسمی Information Architecture Institute نیز معماری اطلاعات به سازمان‌دهی و ساختاربندی اطلاعات برای قابل‌فهم‌تر و قابل‌استفاده‌تر شدن آن‌ها مرتبط است.

این موضوع نشان می‌دهد که سازمان‌دهی اطلاعات یکی از بخش‌های مهم در ایجاد تجربه قابل‌فهم برای کاربران است.

اشتباه رایج: شروع طراحی صفحه بدون داشتن ساختار کلی

گاهی طراحی سایت از یک صفحه شروع می‌شود، بدون اینکه مشخص باشد صفحات بعدی چه هستند و چگونه با یکدیگر ارتباط خواهند داشت.

این روش ممکن است در ادامه باعث ایجاد تغییرات متعدد شود.

برای مثال، ممکن است بعداً مشخص شود:

* یک صفحه مهم فراموش شده است.
* ساختار منو نیاز به تغییر دارد.
* حجم محتوا بیشتر از انتظار است.
* مسیر کاربران مشخص نیست.
* صفحات ایجادشده با یکدیگر هماهنگی ندارند.

داشتن یک ساختار اولیه قبل از شروع طراحی می‌تواند احتمال این مشکلات را کاهش دهد.

ساختار صفحات و تجربه کاربر

ساختار مناسب فقط برای مدیریت بهتر سایت اهمیت ندارد.

این موضوع مستقیماً بر تجربه کاربران نیز تأثیر می‌گذارد.

اگر کاربران نتوانند اطلاعات موردنیاز خود را پیدا کنند، حتی طراحی ظاهری جذاب نیز نمی‌تواند مشکل را به‌طور کامل برطرف کند.

یک ساختار منطقی به کاربران کمک می‌کند:

* سریع‌تر اطلاعات موردنیاز را پیدا کنند.
* ارتباط بخش‌های مختلف سایت را بهتر درک کنند.
* مسیرهای مهم را راحت‌تر دنبال کنند.
* کمتر دچار سردرگمی شوند.

در مقاله [UX چیست و چه نقشی در طراحی سایت دارد؟]

[لینک داخلی پس از انتشار]

ارتباط میان ساختار و تجربه کاربر را بیشتر بررسی خواهیم کرد.

جمع‌بندی

ساختار صفحات سایت باید بر اساس نیاز واقعی کسب‌وکار و مخاطبان تعیین شود.

هدف سایت، مخاطب هدف، نوع محتوا، حجم اطلاعات و مسیر حرکت کاربران از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند در تعیین ساختار نقش داشته باشند.

یک سایت حرفه‌ای لزوماً سایتی با تعداد زیادی صفحه نیست.

مهم‌تر از تعداد صفحات این است که هر صفحه هدف مشخصی داشته باشد و کاربران بتوانند اطلاعات موردنیاز خود را از طریق یک ساختار روشن پیدا کنند.

به همین دلیل، بهتر است قبل از شروع طراحی ظاهری سایت، ابتدا نقشه کلی صفحات و ارتباط میان بخش‌های اصلی مشخص شود.