مسیر حرکت کاربر در سایت به مراحلی گفته می‌شود که یک کاربر از زمان ورود به وب‌سایت تا رسیدن به هدف موردنظر خود طی می‌کند.
برای مثال، ممکن است یک کاربر از طریق گوگل وارد یک مقاله شود، سپس با خدمات کسب‌وکار آشنا شود، نمونه‌کارها را مشاهده کند و در نهایت از طریق صفحه تماس با ما درخواست همکاری ارسال کند.
یا در یک فروشگاه اینترنتی، مسیر کاربر می‌تواند به شکل زیر باشد:
ورود به سایت ← مشاهده دسته‌بندی ← بررسی محصول ← افزودن به سبد خرید ← پرداخت
شناخت این مسیر به طراح و صاحب کسب‌وکار کمک می‌کند سایت را به شکلی سازمان‌دهی کنند که کاربران بتوانند راحت‌تر به اطلاعات یا اقدام موردنظر خود برسند.
چرا مسیر حرکت کاربر اهمیت دارد؟
هر کاربر با هدفی وارد سایت می‌شود.
ممکن است بخواهد:
* اطلاعاتی پیدا کند.
* یک خدمت را بررسی کند.
* محصولی خریداری کند.
* نمونه‌کارها را مشاهده کند.
* با کسب‌وکار تماس بگیرد.
* پاسخ یک سؤال را پیدا کند.
اگر مسیر رسیدن به این هدف پیچیده یا نامشخص باشد، احتمال دارد کاربر سایت را ترک کند.
برای مثال، تصور کنید فردی وارد یک سایت خدماتی می‌شود اما نمی‌تواند به‌راحتی تشخیص دهد خدمات کسب‌وکار چیست یا چگونه باید درخواست همکاری ارسال کند.
حتی اگر طراحی ظاهری سایت جذاب باشد، مسیر نامشخص می‌تواند تجربه کاربر را ضعیف کند.
به همین دلیل، مسیر حرکت کاربران باید از همان مراحل برنامه‌ریزی سایت مورد توجه قرار بگیرد.
در مقاله (هدف سایت چیست و چگونه باید آن را تعیین کرد؟) توضیح داده شد که مشخص کردن هدف سایت، نقش مهمی در تعیین اقدام مورد انتظار از کاربران دارد.
مسیر حرکت کاربر همیشه یکسان نیست
همه کاربران از یک مسیر وارد سایت نمی‌شوند.
برخی ممکن است از صفحه اصلی وارد شوند، اما بعضی دیگر مستقیماً از طریق موتورهای جستجو وارد یک مقاله یا صفحه خدمات شوند.
برای مثال، ممکن است کاربری عبارت «طراحی سایت با وردپرس» را در گوگل جستجو کند و مستقیماً وارد مقاله‌ای درباره این موضوع شود.
پس نباید فرض کنیم همه کاربران ابتدا صفحه اصلی را مشاهده می‌کنند.
هر صفحه مهم سایت بهتر است بتواند به کاربر کمک کند:
* متوجه شود در چه سایتی قرار دارد.
* موضوع صفحه را درک کند.
* اطلاعات مرتبط دیگری پیدا کند.
* در صورت نیاز به مرحله بعد برود.
این موضوع باعث می‌شود صفحات سایت فقط به‌صورت جداگانه طراحی نشوند و ارتباط منطقی میان آن‌ها وجود داشته باشد.
یک مثال ساده از مسیر حرکت کاربر
فرض کنید یک فرد به دنبال طراحی سایت برای کسب‌وکار خود است.
ممکن است مسیر او به شکل زیر باشد:
جستجو در گوگل
↓
ورود به یک مقاله آموزشی
↓
آشنایی با خدمات طراحی سایت
↓
مشاهده نمونه‌کارها
↓
بررسی روش ارتباط یا درخواست همکاری
این مسیر برای همه کاربران یکسان نیست، اما نشان می‌دهد که محتوا، صفحات خدمات و صفحات ارتباطی می‌توانند در کنار یکدیگر کار کنند.
به همین دلیل، لینک‌های داخلی سایت باید ارتباط طبیعی میان موضوعات ایجاد کنند.
برای مثال، اگر یک مقاله درباره انتخاب روش طراحی سایت است، می‌تواند در بخش مناسب کاربر را به مقاله یا صفحه خدمات مرتبط هدایت کند.
مسیر حرکت کاربر از کجا شروع می‌شود؟
شروع مسیر کاربر می‌تواند از نقاط مختلفی باشد.
موتورهای جستجو
بسیاری از کاربران از طریق جستجوی گوگل وارد یک سایت می‌شوند.
ممکن است آن‌ها مستقیماً وارد:
* یک مقاله
* صفحه خدمات
* صفحه محصول
* صفحه دسته‌بندی
شوند.
به همین دلیل، هر صفحه ورودی باید بتواند مسیرهای بعدی مناسبی را در اختیار کاربر قرار دهد.
شبکه‌های اجتماعی
کاربران ممکن است از طریق اینستاگرام، لینکدین یا سایر شبکه‌های اجتماعی وارد سایت شوند.
در چنین شرایطی نیز بهتر است صفحه مقصد با هدف لینک یا تبلیغ هماهنگ باشد.
ورود مستقیم
برخی کاربران نام سایت را می‌دانند و مستقیماً وارد وب‌سایت می‌شوند.
در این حالت، صفحه اصلی معمولاً نقش مهمی در هدایت آن‌ها دارد.
نقش ساختار صفحات در مسیر حرکت کاربر
ساختار صفحات سایت ارتباط مستقیمی با مسیر حرکت کاربران دارد.
اگر صفحات و بخش‌های سایت بدون ساختار مشخص ایجاد شوند، کاربران ممکن است برای پیدا کردن اطلاعات موردنیاز خود دچار مشکل شوند.
برای مثال، کاربر باید بتواند متوجه شود:
* خدمات کجا قرار دارند؟
* مقالات چگونه دسته‌بندی شده‌اند؟
* چگونه می‌تواند با کسب‌وکار تماس بگیرد؟
* اطلاعات تکمیلی را از کجا پیدا کند؟
در مقاله (ساختار صفحات سایت چگونه تعیین می‌شود؟) درباره اهمیت مشخص کردن صفحات و ارتباط میان آن‌ها صحبت کردیم.
[لینک داخلی به مقاله «ساختار صفحات سایت چگونه تعیین می‌شود؟»]
ساختار مناسب می‌تواند مسیرهای حرکت کاربران را واضح‌تر کند.
صفحه اصلی چه نقشی در هدایت کاربران دارد؟
صفحه اصلی معمولاً یکی از نقاط مهم برای هدایت کاربران به بخش‌های مختلف سایت است.
اما وظیفه آن این نیست که تمام اطلاعات سایت را در یک صفحه نمایش دهد.
یک صفحه اصلی مناسب می‌تواند کاربران را به بخش‌های مهم هدایت کند، مانند:
* خدمات
* محصولات
* نمونه‌کارها
* مقالات
* درباره کسب‌وکار
* تماس با ما
در مقاله صفحه اصلی سایت چه بخش‌هایی باید داشته باشد؟ درباره نقش بخش‌های مختلف صفحه اصلی صحبت کردیم.
هدف این است که کاربر بتواند مسیر موردنیاز خود را با کمترین سردرگمی پیدا کند.
نقاط تصمیم‌گیری در مسیر کاربر
در طول حضور کاربر در سایت، معمولاً چند نقطه وجود دارد که او باید تصمیم بگیرد مرحله بعد چه باشد.
برای مثال:
مشاهده مقاله → مطالعه بیشتر یا خروج؟
مشاهده خدمات → بررسی جزئیات یا تماس؟
مشاهده محصول → افزودن به سبد خرید یا ادامه جستجو؟
طراحی سایت می‌تواند این تصمیم‌ها را ساده‌تر کند.
برای مثال، در پایان یک مقاله می‌توان به کاربر محتوای مرتبط پیشنهاد داد.
یا در صفحه خدمات می‌توان مسیر مشاهده نمونه‌کارها یا تماس را مشخص کرد.
این کار به معنی قرار دادن تعداد زیادی دکمه و لینک در همه بخش‌ها نیست.
مسیر پیشنهادی باید طبیعی و مرتبط با نیاز کاربر باشد.
Call to Action چه نقشی در مسیر کاربر دارد؟
Call to Action یا CTA به بخش‌هایی گفته می‌شود که کاربر را به انجام یک اقدام مشخص دعوت می‌کنند.
برای مثال:
* مشاهده خدمات
* مشاهده محصولات
* دریافت مشاوره
* تماس با ما
* مطالعه مقاله مرتبط
CTA باید با مرحله‌ای که کاربر در آن قرار دارد هماهنگ باشد.
برای مثال، کاربری که تازه وارد یک مقاله آموزشی شده است، ممکن است هنوز آماده ارسال درخواست همکاری نباشد.
در این مرحله شاید پیشنهاد یک مقاله مرتبط یا صفحه‌ای که اطلاعات بیشتری ارائه می‌دهد، انتخاب طبیعی‌تری باشد.
اما کاربری که صفحه خدمات و نمونه‌کارها را بررسی کرده است، ممکن است آمادگی بیشتری برای تماس داشته باشد.
به همین دلیل، همه کاربران نباید همیشه به یک اقدام واحد هدایت شوند.
مسیر حرکت کاربر و لینک‌های داخلی
لینک‌های داخلی می‌توانند یکی از ابزارهای مهم برای ایجاد ارتباط میان صفحات سایت باشند.
برای مثال، در مقاله‌ای درباره روش‌های طراحی سایت می‌توان به مقاله مرتبط درباره وردپرس یا طراحی اختصاصی اشاره کرد.
این کار به کاربران کمک می‌کند در صورت نیاز، اطلاعات بیشتری درباره همان موضوع پیدا کنند.
لینک داخلی بهتر است:
* مرتبط با موضوع باشد.
* در متن طبیعی قرار بگیرد.
* واقعاً برای کاربر مفید باشد.
* به صفحه‌ای مرتبط هدایت شود.
برای مثال، در این مقاله می‌توان به موضوع (UX چیست و چه نقشی در طراحی سایت دارد؟) اشاره کرد.
[لینک داخلی پس از انتشار مقاله «UX چیست و چه نقشی در طراحی سایت دارد؟»]
زیرا مسیر حرکت کاربر ارتباط مستقیمی با تجربه کاربر دارد.
چگونه مسیر حرکت کاربر را مشخص کنیم؟
قبل از طراحی سایت می‌توان چند سؤال ساده مطرح کرد:
* کاربر چرا وارد این صفحه می‌شود؟
* به دنبال چه اطلاعاتی است؟
* بعد از مشاهده این اطلاعات چه کاری ممکن است انجام دهد؟
* چه صفحه‌ای می‌تواند برای او مفید باشد؟
* آیا مسیر رسیدن به آن صفحه واضح است؟
برای مثال، در یک سایت خدماتی ممکن است مسیر اصلی این باشد:
ورود ← آشنایی با خدمات ← مشاهده نمونه‌کار ← تماس
اما در یک سایت فروشگاهی:
ورود ← دسته‌بندی ← محصول ← سبد خرید ← پرداخت
بنابراین مسیر مناسب به نوع سایت و هدف آن بستگی دارد.
آیا باید تمام کاربران را به یک مسیر هدایت کرد؟
خیر.
کاربران مختلف ممکن است اهداف متفاوتی داشته باشند.
برای مثال، یک نفر ممکن است فقط به دنبال اطلاعات باشد، در حالی که فرد دیگری آماده خرید یا ثبت درخواست است.
ساختار سایت باید بتواند مسیرهای منطقی مختلفی ایجاد کند، بدون اینکه کاربران را سردرگم کند.
برای مثال، یک مقاله آموزشی می‌تواند هم به مقاله‌های مرتبط لینک دهد و هم در صورت ارتباط طبیعی، کاربر را به صفحه خدمات مرتبط هدایت کند.
اشتباه رایج: ایجاد مسیرهای بیش از حد پیچیده
گاهی در یک صفحه تعداد زیادی لینک، دکمه و پیشنهاد مختلف قرار داده می‌شود.
این موضوع ممکن است باعث شود کاربر نداند کدام مسیر را انتخاب کند.
یک صفحه خوب معمولاً باید اولویت مشخصی داشته باشد.
برای مثال، اگر هدف صفحه معرفی یک خدمت است، مهم‌ترین مسیر می‌تواند مشاهده جزئیات یا ثبت درخواست باشد.
سایر مسیرها نیز می‌توانند وجود داشته باشند، اما نباید باعث کاهش وضوح هدف اصلی شوند.
مسیر حرکت کاربر و تجربه کاربر
مسیر حرکت کاربران یکی از بخش‌های مهم تجربه کاربر است.
اگر یک سایت:
* مسیرهای واضح داشته باشد،
* اطلاعات را به‌صورت منطقی سازمان‌دهی کند،
* دسترسی به صفحات مهم را ساده کند،
احتمالاً استفاده از آن برای کاربران آسان‌تر خواهد بود.
اما اگر کاربران دائماً مجبور باشند برای پیدا کردن اطلاعات جستجو کنند یا بین صفحات نامرتبط حرکت کنند، تجربه آن‌ها می‌تواند ضعیف شود.
در مقاله [UX چیست و چه نقشی در طراحی سایت دارد؟]
[لینک داخلی پس از انتشار]
این ارتباط را با جزئیات بیشتری بررسی خواهیم کرد.
آیا می‌توان مسیر کاربران را بررسی و بهبود داد؟
بله.
پس از راه‌اندازی سایت می‌توان رفتار کاربران را بررسی کرد و متوجه شد آن‌ها معمولاً از چه صفحاتی وارد می‌شوند و چه مسیرهایی را طی می‌کنند.
ابزارهایی مانند Google Analytics
می‌توانند برای تحلیل رفتار کلی کاربران و بررسی عملکرد سایت مورد استفاده قرار بگیرند.
این اطلاعات می‌تواند به صاحبان سایت کمک کند نقاطی را که کاربران در آن‌ها با مشکل مواجه می‌شوند بهتر شناسایی کنند.
برای مثال، اگر کاربران وارد یک صفحه مهم می‌شوند اما به مرحله بعد نمی‌روند، ممکن است لازم باشد محتوا، ساختار یا مسیرهای موجود در آن صفحه بررسی شوند.
جمع‌بندی
مسیر حرکت کاربر در سایت مجموعه مراحلی است که کاربران از زمان ورود به سایت تا رسیدن به هدف خود طی می‌کنند.
این مسیر می‌تواند از موتورهای جستجو، شبکه‌های اجتماعی یا صفحه اصلی آغاز شود و در صفحات مختلف ادامه پیدا کند.
ساختار صفحات، منو، لینک‌های داخلی و دعوت به اقدام همگی می‌توانند در هدایت کاربران نقش داشته باشند.
هدف از طراحی مسیر کاربر این نیست که همه افراد را مجبور کنیم یک مسیر مشخص را طی کنند.
هدف اصلی این است که کاربران بتوانند متناسب با نیاز خود، اطلاعات موردنیاز را پیدا کنند و بدون سردرگمی به مرحله بعد برسند.
هرچه ارتباط میان صفحات منطقی‌تر و مسیرهای اصلی واضح‌تر باشند، استفاده از سایت برای کاربران ساده‌تر خواهد بود.
