به‌روزرسانی وردپرس و افزونه‌ها چرا اهمیت دارد؟
به‌روزرسانی وردپرس و افزونه‌ها یکی از مهم‌ترین اقدامات دوره‌ای برای حفظ امنیت، پایداری و عملکرد سایت است. نسخه‌های جدید می‌توانند آسیب‌پذیری‌های امنیتی را برطرف کنند، خطاهای نرم‌افزاری را اصلاح کنند و سازگاری سیستم را با فناوری‌های جدیدتر بهبود دهند.
با این حال، به‌روزرسانی سایت فقط به معنای کلیک کردن روی دکمه «به‌روزرسانی» نیست. قبل از انجام برخی به‌روزرسانی‌ها باید وضعیت سایت، سازگاری افزونه‌ها و قالب، امکان بازگشت به نسخه قبلی و وجود نسخه پشتیبان بررسی شود.
وردپرس نیز به‌صورت رسمی توصیه می‌کند هسته وردپرس، افزونه‌ها و قالب‌ها به‌روز نگه داشته شوند و برای کاهش ریسک، پیش از به‌روزرسانی از سایت نسخه پشتیبان تهیه شود. (WordPress)
به‌روزرسانی وردپرس دقیقاً یعنی چه؟
به‌روزرسانی یعنی نصب نسخه جدیدتر یکی از اجزای نرم‌افزاری سایت.
در یک سایت وردپرسی معمولاً چند بخش اصلی نیاز به به‌روزرسانی دارند:
* هسته وردپرس
* افزونه‌ها
* قالب
* گاهی نسخه PHP و سایر اجزای محیط سرور
هرکدام از این بخش‌ها چرخه انتشار و شرایط به‌روزرسانی خود را دارند.
بنابراین وقتی در پنل مدیریت سایت پیام «به‌روزرسانی موجود است» مشاهده می‌شود، نباید همه موارد را بدون بررسی یکسان در نظر گرفت.
چرا وردپرس باید به‌روز باشد؟
یکی از مهم‌ترین دلایل به‌روزرسانی وردپرس، رفع مشکلات امنیتی است.
نرم‌افزارها ممکن است در طول زمان با آسیب‌پذیری‌هایی مواجه شوند. تیم توسعه وردپرس در نسخه‌های جدید، در کنار اصلاحات و قابلیت‌های دیگر، برخی مشکلات امنیتی را نیز برطرف می‌کند.
وردپرس در مستندات امنیتی خود تأکید می‌کند که نسخه‌های قدیمی‌تر ممکن است دیگر به‌صورت معمول تحت پشتیبانی امنیتی قرار نداشته باشند و به همین دلیل به‌روز نگه داشتن هسته وردپرس اهمیت دارد. (WordPress)
به همین دلیل، باقی ماندن یک سایت روی نسخه قدیمی فقط به این دلیل که «فعلاً درست کار می‌کند» تصمیم مناسبی برای نگهداری بلندمدت نیست.
چرا افزونه‌های وردپرس باید به‌روز شوند؟
افزونه‌ها بخش مهمی از قابلیت‌های سایت وردپرسی را فراهم می‌کنند و هر افزونه نیز مانند هر نرم‌افزار دیگری ممکن است دارای خطا یا آسیب‌پذیری باشد.
توسعه‌دهندگان افزونه‌ها ممکن است در نسخه‌های جدید:
* آسیب‌پذیری‌های امنیتی را برطرف کنند.
* خطاهای نسخه قبلی را اصلاح کنند.
* سازگاری با نسخه‌های جدید وردپرس را افزایش دهند.
* عملکرد افزونه را بهبود دهند.
* قابلیت‌های جدید اضافه کنند.
بنابراین افزونه‌ای که مدت زیادی بدون به‌روزرسانی باقی مانده، لزوماً فقط یک افزونه قدیمی نیست؛ ممکن است به یک نقطه ضعف امنیتی یا فنی در سایت تبدیل شود.
مستندات رسمی وردپرس نیز به‌روز نگه داشتن افزونه‌ها را یکی از اقدامات مهم برای امنیت و عملکرد سایت می‌داند. (WordPress)
آیا به‌روزرسانی فقط برای امنیت است؟
خیر.
امنیت مهم‌ترین دلیل است، اما تنها دلیل نیست.
به‌روزرسانی‌ها ممکن است مشکلاتی مانند موارد زیر را نیز برطرف کنند:
* خطاهای نرم‌افزاری
* ناسازگاری میان اجزای مختلف
* مشکلات عملکردی
* مشکلات مربوط به نسخه‌های جدید مرورگرها یا فناوری‌های وب
* خطاهای مربوط به PHP یا محیط سرور
* مشکلاتی که کاربران هنگام استفاده از سایت با آن مواجه می‌شوند
بنابراین نگهداری صحیح سایت فقط واکنش به حمله یا خرابی نیست؛ هدف این است که نرم‌افزارهای مورد استفاده در سایت در وضعیت قابل قبول و قابل پشتیبانی باقی بمانند.
اگر سایت الان درست کار می‌کند، باز هم باید آن را به‌روز کرد؟
بله.
«سایت الان مشکلی ندارد» به این معنی نیست که نسخه‌های نصب‌شده برای آینده نیز مناسب هستند.
ممکن است یک آسیب‌پذیری در نسخه‌ای کشف شود که در حال حاضر هیچ نشانه ظاهری در سایت ایجاد نکرده است.
همچنین ممکن است یک افزونه قدیمی امروز بدون مشکل کار کند، اما با تغییر نسخه PHP، وردپرس یا یکی دیگر از افزونه‌ها دچار ناسازگاری شود.
به همین دلیل، به‌روزرسانی بخشی از نگهداری دوره‌ای سایت است و نباید فقط زمانی انجام شود که یک خطای قابل مشاهده ایجاد شده باشد.
آیا هر به‌روزرسانی را باید فوراً نصب کرد؟
اینجا باید بین ضرورت به‌روزرسانی و روش انجام به‌روزرسانی تفاوت قائل شد.
به‌طور کلی، به‌روز نگه داشتن نرم‌افزارهای سایت ضروری است؛ اما در سایت‌های مهم، بهتر است قبل از برخی به‌روزرسانی‌ها وضعیت سایت و سازگاری اجزا بررسی شود.
به‌خصوص اگر:
* سایت فروشگاهی است.
* فرآیندهای پیچیده‌ای دارد.
* افزونه‌های زیادی نصب شده‌اند.
* افزونه یا قالب اختصاصی استفاده می‌شود.
* کدهای سفارشی در سایت وجود دارد.
* سایت درآمد مستقیم ایجاد می‌کند.
* تغییر نسخه ممکن است روی عملکرد بخش‌های مهم تأثیر بگذارد.
در چنین شرایطی، انجام به‌روزرسانی بدون بررسی ممکن است باعث ایجاد مشکل شود.
بنابراین روش حرفه‌ای این نیست که «هیچ‌وقت آپدیت نکنیم» یا «هر چیزی آمد فوراً نصب کنیم»؛ بلکه باید به‌روزرسانی کنترل‌شده و متناسب با شرایط سایت انجام شود.
چرا قبل از به‌روزرسانی باید بکاپ داشته باشیم؟
به‌روزرسانی ممکن است در بعضی شرایط باعث ناسازگاری میان اجزای سایت شود.
برای مثال ممکن است نسخه جدید یک افزونه با قالب فعلی یا افزونه دیگری سازگاری کامل نداشته باشد.
اگر چنین مشکلی ایجاد شود، داشتن نسخه پشتیبان مناسب امکان بازگردانی سایت به وضعیت قبلی را فراهم می‌کند.
مستندات رسمی وردپرس نیز پیش از به‌روزرسانی، تهیه نسخه پشتیبان را توصیه می‌کند تا در صورت بروز مشکل امکان بازگردانی وجود داشته باشد. (WordPress)
برای آشنایی کامل‌تر با این موضوع، مقاله (بکاپ سایت چیست و چرا ضروری است؟) را نیز مطالعه کنید.
راهنمای لینک داخلی:
Anchor: بکاپ سایت چیست و چرا ضروری است؟
مقصد: مقاله شماره ۵ دسته نهم.
آیا به‌روزرسانی خودکار وردپرس و افزونه‌ها مناسب است؟
وردپرس امکان به‌روزرسانی خودکار برخی اجزای سایت را فراهم کرده است.
این قابلیت می‌تواند برای کاهش احتمال باقی ماندن نسخه‌های قدیمی مفید باشد، اما فعال کردن آن برای همه سایت‌ها و همه اجزا بدون توجه به شرایط پروژه تصمیم مناسبی نیست.
در سایت‌هایی که ساختار ساده‌تری دارند، به‌روزرسانی خودکار ممکن است گزینه مناسبی باشد.
اما در سایت‌های حساس، فروشگاهی یا سایت‌هایی که از افزونه‌ها و کدهای اختصاصی زیادی استفاده می‌کنند، بهتر است سیاست مشخصی برای بررسی و آزمایش به‌روزرسانی‌ها وجود داشته باشد.
خود وردپرس نیز در مستندات مربوط به به‌روزرسانی خودکار، بر اهمیت داشتن نسخه پشتیبان و امکان بازگردانی در صورت بروز مشکل تأکید کرده است. (WordPress)
به‌روزرسانی قالب چه اهمیتی دارد؟
قالب فقط ظاهر سایت نیست.
قالب می‌تواند شامل کدها، فایل‌های عملکردی و بخش‌هایی باشد که مستقیماً در نحوه نمایش و عملکرد سایت نقش دارند.
بنابراین اگر قالب به‌روزرسانی ارائه می‌کند، آن را نیز باید در برنامه نگهداری سایت در نظر گرفت.
البته اگر تغییرات اختصاصی مستقیماً در فایل‌های قالب اصلی انجام شده باشد، به‌روزرسانی می‌تواند باعث از بین رفتن آن تغییرات شود.
در چنین شرایطی باید ساختار توسعه سایت و نحوه اعمال تغییرات اختصاصی بررسی شود و نباید بدون شناخت وضعیت پروژه، قالب را مستقیماً به‌روزرسانی کرد.
اگر افزونه‌ای استفاده نمی‌شود، آیا فقط غیرفعال کردن آن کافی است؟
در بسیاری از موارد، اگر افزونه واقعاً مورد نیاز نیست، حذف آن گزینه بهتری از نگه داشتن یک افزونه بلااستفاده است.
یک افزونه غیرفعال ممکن است همچنان بخشی از فایل‌های خود را روی سایت داشته باشد و در آینده نیز نیازمند مدیریت و بررسی باشد.
مستندات امنیتی وردپرس نیز توصیه می‌کند افزونه‌هایی که استفاده نمی‌شوند حذف شوند. (WordPress)
بنابراین بهتر است فهرست افزونه‌های سایت هر چند وقت یک‌بار بررسی شود و افزونه‌های غیرضروری حذف شوند.
از کجا بفهمیم یک افزونه ارزش به‌روزرسانی دارد؟
قبل از به‌روزرسانی یک افزونه، بهتر است چند مورد بررسی شود:
* نسخه فعلی افزونه چیست؟
* نسخه جدید چه تغییراتی دارد؟
* آیا نسخه جدید اصلاح امنیتی دارد؟
* آیا با نسخه فعلی وردپرس سازگار است؟
* آیا قالب و سایر افزونه‌های مهم سایت با آن سازگار هستند؟
* آیا افزونه هنوز توسط توسعه‌دهنده پشتیبانی می‌شود؟
* آیا افزونه از منبع معتبر دریافت شده است؟
در سایت‌های مهم، بهتر است این بررسی فقط به عدد نسخه محدود نشود.
گاهی یک افزونه سال‌هاست به‌روزرسانی نشده و توسعه فعال ندارد. در چنین شرایطی مسئله فقط «آپدیت کردن» نیست؛ باید بررسی شود آیا ادامه استفاده از آن منطقی است یا باید جایگزین شود.
آیا همه افزونه‌ها باید از یک منبع دریافت شوند؟
منبع دریافت افزونه نیز بخشی از امنیت سایت است.
افزونه‌ها و قالب‌هایی که از منابع نامعتبر، نسخه‌های دستکاری‌شده یا منابع ناشناس دریافت می‌شوند می‌توانند خطر امنیتی ایجاد کنند.
وردپرس در راهنمای امنیتی خود توصیه می‌کند افزونه‌ها و قالب‌ها از منابع قابل اعتماد دریافت شوند و برای افزونه‌ها و قالب‌های موجود در مخزن رسمی، از WordPress استفاده شود.
بنابراین «رایگان بودن» یک افزونه به‌تنهایی دلیل کافی برای نصب آن نیست؛ منبع، اعتبار توسعه‌دهنده و وضعیت نگهداری آن نیز اهمیت دارند.
اگر بعد از به‌روزرسانی سایت خراب شد چه کنیم؟
اولین کار، تشخیص مشکل است؛ نه اینکه بلافاصله چند افزونه دیگر نصب یا حذف شود.
باید مشخص شود مشکل پس از کدام تغییر ایجاد شده است.
برای مثال:
* آیا خطا بعد از به‌روزرسانی یک افزونه شروع شده است؟
* آیا قالب با نسخه جدید ناسازگار شده است؟
* آیا خطای PHP ایجاد شده است؟
* آیا یکی از قابلیت‌های سایت از کار افتاده است؟
* آیا مشکل فقط در ظاهر سایت است یا عملکرد اصلی نیز مختل شده است؟
اگر علت مشخص باشد، می‌توان درباره بازگردانی نسخه قبلی، اصلاح تنظیمات یا جایگزینی جزء مشکل‌دار تصمیم گرفت.
داشتن بکاپ معتبر در این مرحله اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
آیا به‌روزرسانی می‌تواند باعث از کار افتادن بخشی از سایت شود؟
بله.
این احتمال به معنی بد بودن به‌روزرسانی نیست؛ بلکه نتیجه وابستگی میان اجزای مختلف سایت است.
یک سایت وردپرسی ممکن است هم‌زمان از هسته وردپرس، قالب، چندین افزونه، PHP و سرویس‌های مختلف استفاده کند.
تغییر یک جزء می‌تواند روی جزء دیگری اثر بگذارد.
این موضوع در سایت‌هایی که کد اختصاصی یا افزونه‌های قدیمی دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
به همین دلیل، در سایت‌های حساس بهتر است به‌روزرسانی با برنامه انجام شود و پس از آن بخش‌های مهم سایت بررسی شوند.
بعد از به‌روزرسانی چه چیزهایی باید بررسی شوند؟
بعد از به‌روزرسانی بهتر است فقط به این موضوع اکتفا نکنیم که «پنل وردپرس باز می‌شود».
بخش‌های مهم سایت باید بررسی شوند؛ برای مثال:
* صفحه اصلی
* فرم‌های تماس
* ورود و ثبت‌نام کاربران
* جست‌وجوی سایت
* صفحات مهم
* فرآیند خرید و پرداخت در سایت‌های فروشگاهی
* نمایش سایت در موبایل
* عملکرد افزونه‌های مهم
* پیام‌های خطا
* وضعیت سرعت و عملکرد بخش‌های حساس
در سایت فروشگاهی، انجام یک خرید آزمایشی یا بررسی فرآیند سفارش می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
هر چند وقت یک‌بار باید وردپرس و افزونه‌ها را به‌روز کرد؟
نمی‌توان یک فاصله زمانی ثابت برای همه سایت‌ها تعیین کرد.
به‌روزرسانی باید بر اساس انتشار نسخه‌های جدید، اهمیت اصلاحات، وضعیت امنیتی نسخه فعلی و شرایط خود سایت انجام شود.
برای مثال اگر یک نسخه با اصلاح امنیتی مهم منتشر شده باشد، منطقی نیست فقط به دلیل رسیدن زمان «بازبینی ماهانه» صبر کنیم.
در مقابل، در یک سایت پیچیده ممکن است قبل از یک به‌روزرسانی بزرگ نیاز به بررسی سازگاری و تهیه نسخه پشتیبان داشته باشیم.
بنابراین بهتر است سایت یک فرآیند مشخص برای پایش و به‌روزرسانی داشته باشد، نه اینکه فقط گاهی و بدون برنامه بررسی شود.
اگر وردپرس یا افزونه خیلی قدیمی باشد چه خطری دارد؟
استفاده طولانی‌مدت از نسخه‌های قدیمی می‌تواند ریسک امنیتی و فنی سایت را افزایش دهد.
هرچه یک نرم‌افزار قدیمی‌تر شود، احتمال ناسازگاری آن با محیط جدید بیشتر می‌شود و ممکن است دیگر اصلاحات امنیتی مورد نیاز را دریافت نکند.
از طرف دیگر، مهاجرت ناگهانی از یک نسخه بسیار قدیمی به نسخه‌های جدید ممکن است پیچیده‌تر از به‌روزرسانی منظم باشد.
به همین دلیل، نگهداری دوره‌ای معمولاً بهتر از رها کردن سایت برای مدت طولانی و انجام یک به‌روزرسانی سنگین در آینده است.
به‌روزرسانی وردپرس چه ارتباطی با امنیت کلی سایت دارد؟
به‌روزرسانی فقط یکی از بخش‌های امنیت سایت است.
اگر وردپرس به‌روز باشد اما:
* رمز عبور مدیر ضعیف باشد،
* کاربران دسترسی بیش از نیاز داشته باشند،
* افزونه‌های غیرضروری نصب باشند،
* بکاپ وجود نداشته باشد،
* هاست ناامن باشد،
* یا دستگاه مدیر آلوده باشد،
امنیت سایت همچنان می‌تواند با مشکل مواجه شود.
بنابراین به‌روزرسانی باید در کنار سایر اقدامات امنیتی قرار گیرد، نه به‌عنوان جایگزین آن‌ها.
برای آشنایی با نگاه کلی به امنیت سایت، مقاله (چرا امنیت سایت اهمیت دارد؟) را مطالعه کنید.
راهنمای لینک داخلی:
Anchor: چرا امنیت سایت اهمیت دارد؟
مقصد: مقاله شماره ۱ دسته نهم.
مسئولیت به‌روزرسانی سایت با چه کسی است؟
این موضوع باید از ابتدا مشخص باشد.
اگر سایت توسط طراح یا شرکت طراحی تحویل داده می‌شود، باید مشخص شود پس از تحویل:
* چه کسی وردپرس را به‌روز می‌کند؟
* چه کسی افزونه‌ها و قالب را بررسی می‌کند؟
* بکاپ قبل از به‌روزرسانی چگونه تهیه می‌شود؟
* در صورت ایجاد مشکل چه کسی مسئول بررسی است؟
* آیا پشتیبانی فنی شامل به‌روزرسانی‌ها می‌شود یا خیر؟
نباید تصور کرد که تحویل سایت به معنی پایان نیاز به نگهداری فنی است.
یک سایت فعال، مخصوصاً سایتی که مرتباً از وردپرس و افزونه‌های مختلف استفاده می‌کند، نیازمند نگهداری مداوم است.
برای شناخت کارهایی که پس از تحویل سایت باید به‌صورت دوره‌ای انجام شوند، مقاله (بعد از تحویل سایت چه کارهایی باید به‌صورت دوره‌ای انجام شود؟) را ببینید.
راهنمای لینک داخلی:
Anchor: بعد از تحویل سایت چه کارهایی باید به‌صورت دوره‌ای انجام شود؟
مقصد: مقاله شماره ۹ دسته نهم.
چک‌لیست به‌روزرسانی وردپرس و افزونه‌ها
پیش از به‌روزرسانی سایت بهتر است این موارد بررسی شوند:
* نسخه فعلی وردپرس مشخص است.
* افزونه‌ها و قالب‌های فعال شناسایی شده‌اند.
* افزونه‌های بلااستفاده بررسی و در صورت نیاز حذف شده‌اند.
* نسخه پشتیبان قابل بازگردانی وجود دارد.
* سازگاری به‌روزرسانی‌های مهم بررسی شده است.
* منبع دریافت افزونه‌ها و قالب‌ها معتبر است.
* در سایت‌های حساس، زمان مناسبی برای انجام به‌روزرسانی انتخاب شده است.
* پس از به‌روزرسانی، بخش‌های مهم سایت بررسی شده‌اند.
* در صورت بروز مشکل، امکان بازگردانی وجود دارد.
* مسئولیت نگهداری و به‌روزرسانی سایت مشخص است.
جمع‌بندی
به‌روزرسانی وردپرس و افزونه‌ها یکی از پایه‌های نگهداری صحیح سایت است و اهمیت آن فقط به اضافه شدن قابلیت‌های جدید محدود نمی‌شود. اصلاح آسیب‌پذیری‌های امنیتی، رفع خطاها و حفظ سازگاری اجزای مختلف سایت از مهم‌ترین دلایل به‌روز نگه داشتن نرم‌افزارهای سایت هستند.
در عین حال، به‌روزرسانی حرفه‌ای با نصب بدون بررسی تفاوت دارد. در سایت‌های مهم باید پیش از تغییرات، وضعیت سایت و سازگاری اجزا بررسی شود و نسخه پشتیبان قابل بازگردانی وجود داشته باشد.
بهترین رویکرد این است که به‌روزرسانی به‌عنوان بخشی از فرآیند دائمی نگهداری سایت دیده شود؛ فرآیندی که شامل بررسی نسخه‌ها، حذف اجزای غیرضروری، تهیه بکاپ، انجام به‌روزرسانی و بررسی عملکرد سایت پس از آن است.
اگر سایت یک کسب‌وکار واقعی است، بهتر است از همان زمان تحویل پروژه مشخص باشد چه کسی مسئول نگهداری و به‌روزرسانی آن است و در صورت بروز مشکل، فرآیند بازگردانی و رفع ایراد چگونه انجام خواهد شد.
